header
مجله آنلاین سلامت

علت ناباروری در مردان

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

علت ناباروری در مردان

the-reason-infertility-in-men

اطلاعات کامل درباره ناباروی در مردان

میزان شیوع ناباروری در جوامع مختلف کاملا متفاوت است، دلیل آن تفاوت در امکانات بهداشتی درمانی و تفاوت در سلامت جامعه است. بسیاری از موارد ناباروری اکتسابی هستند و در طول زندگی ایجاد می شوند. بسیاری از موارد ناباروری قابل پیشگیری هستند. هزینه تشخیص و درمان ناباروی بسیار زیاد و برعهده سیستم های بهداشتی و درمانی یک کشور است؛ بنابراین با افزایش آگاهی مردم و سلامت جامعه و با انجام اقدامات پیشگیری کننده از ناباروری می توان به سه موفقیت عمده دست پیدا کرد:
• از میزان ناباروری در جامعه کاست.
• از تبعات اجتماعی و خانوادگی ناباروری مثل طلاق جلوگیری کرد.
• به مقدار زیادی از اتلاف هزینه های بهداشتی- درمانی جلوگیری کرده و می توان بودجه مربوطه را در موارد دیگر مثل درمان کودکان سرطانی استفاده نمود.
اقدامات پیشگیری کننده از ناباروری در مردان شامل یک عده اقدامات است که عمده ترین آن ها به اختصار در پائین آورده می شوند:
• استفاده از تنباکو: تنباکو در اشکال مختلف مورد استفاده قرار می گیرد که شایعترین آن به شکل کشیدن سیگار است و متاسفانه اخیرا نوع قلیان آن نیز در جامعه رواج پیدا کرده است. مضرات کشیدن سیگار از دهه ۱۹۵۰ رفته رفته شناخته شد و مشخص گردید که سیگار مسبب امراض مختلف و بسیار خطرناک می باشد. دود سیگار حاوی بیش از ۳۰۰۰ ترکیب مختلف است. کشیدن سیگار ۳۰ درصد از قدرت باروری خانم ها می کاهد. در مردانی که سیگار می کشند، تعداد اسپرم آن ها ۲۰ درصد کمتر از مردان غیرسیگاری است. تعداد طبیعی اسپرم ۲۰ میلیون در یک میلی لیتر مایع منی است. شما مردی را تصور کنید که اخیرا ازدواج کرده و دارای ۲۲ میلیون اسپرم در یک میلی لیتر مایع منی می باشد. وی در سال اول پس از ازدواج صاحب یک فرزند می شود و یک سال بعد شروع به کشیدن سیگار می کند. وقتی فرزند اول ۷ ساله است می خواهد صاحب فرزند دوم شود ولی نمی تواند. در آزمایش مسخص می شود که تعداد اسپرمهای این مرد به ۱۲ میلیون در میلی لیتر کاهش یافته است، علت آن کشیدن سیگار است که در طول زمان سبب ناباروری ثانویه گردیده است.
• چاقی: اثر نامطلوب چاقی در زنان قبلا به خوبی شناخته شده بود ولی اخیرا مشخص شده است که چاقی بر روی باروری مردان نیز اثر نامطلوب دارد. اگر هر دو زوج چاق باشند، اثرات مضر چاقی جمع شده و خطر ناباروری افزایش می یابد. چاقی سبب اختلال در هورمون های جنسی می شود. در بافت چربی تستوسترون (هورمون مردانه) تبدیل به استروژن (هورمون زنانه) می شود. هر قدر بافت چربی بیشتر باشد میزان هورمون زنانه بیشتر می شود. هورمون استروژن اثر مهاری قوی بر روی غده هیپوفیز داشته و سبب می شود که تولید اسپرم در بیضه ها مختل شود.
• مصرف الکل: مصرف الکل سیستم غدد درون ریز را مختل می کند. میزان هورمون تستوسترون خون تا ساعت ها پس از مصرف الکل پائین باقی می ماند. افرادی که الکلی مزمن هستند همیشه میزان تستوسترون خون آن ها پائین است. عوارض تستوسترون پائین عبارتند از: کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، بزرگ شدن سینه ها، کوچک شدن بیضه ها، کاهش تعداد اسپرم و ناباروری
در مردان الکلی میزان استروژن خون نیز افزایش می یابد که علت آن فعال شدن آنزیم آروماتاز است و سبب تبدیل تستوسترون به استروژن می شود؛ بنابراین یک مرد چاق و سیگاری که الکل نیز مصرف می کند و به علت ناباروری مراجعه کرده است، کافی است وزن خود را کم کرده و از کشیدن سیگار و مصرف الکل خودداری کند.
• مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین: کافئین در قهوه، چای، شکلات و بعضی دیگر از نوشیدنی ها یافت می شود. متاسفانه کافئین به شکل قرص نیز جهت سومصرف به فروش می رسد. کافئین به راحتی از غشا سلولی عبور کرده و در سرتاسر بدن پخش می شود و حتی می توان آن را در مایع منی پیدا کرد. هر قدر میزان مصرف کافئین بیشتر باشد آسیب به کیفیت اسپرم بیشتر است. البته مقادیر زیاد کافئین اثر سو بر روی قدرت باروری دارد.
• سبک زندگی: بیضه ها برای تولید طبیعی اسپرم باید در یک محیط خنک باشند. عدم تحرک و نشستن به مدت طولانی سبب افزایش درجه حرارت بیضه ها و آسیب به تولید اسپرم می شود؛ همچنین مردانی که از جکوزی به مدت طولانی استفاده می کنند، ممکن است مبتلا به آسیب به قدرت باروری شوند. مشاغلی که با گرما سروکار دارند، مثل نانوائی، آهنگری، کوره پزخانه و مسافرکشی ساعت های طولانی در فصل گرما سبب آسیب به تولید اسپرم طبیعی می شوند. در مردانی که ۸ ساعت در روز در حالت نشسته هستند، میزان درجه حرارت بیضه ها هفت دهم درجه افزایش می یابد که کافی برای آسیب زدن به فرایند تولید اسپرم می باشد.
• استرس های روانی: واکنش ما بین محیط و انسان سبب استرس می شود که بسیاری از فرایندهای بیولوژیک انسان از جمله سیستم تولیدمثل او را تحت تاثیر قرار می دهد. استرس های شدید و طولانی مدت حتی سبب مرگ در حیوانات شده است. استرس شدید و یا خفیف ولی طولانی مدت سبب کاهش تعداد و حرکت اسپرم می شود. استرس سبب مهار تولید تستوسترون و مداخله در فرایند تولید اسپرم می گردد.
• جلوگیری از بارداری: روش های ساده برای جلوگیری از حاملگی در خانم ها سبب شده است که سن بچه دارشدن هم در خانم ها و هم در آقایان افزایش یابد. با بالا رفتن سن از قدرت باروری هم در مرد و هم در زن کاسته می شود.
• مواجهه شغلی با مواد سمی: یک عده افراد دارای مشاغلی هستند که آن ها را در معرض مواد زیان بار برای باروری قرار می دهد. مواد سمی برای دستگاه باروری عبارتند از: اشعه ایکس، سموم گیاهی، کادمیوم، سرب، منگنز، جیوه، دی اکسید کربن، اتیلن گلایکول، میکروویو، رادار و بسیاری از موارد دیگر.
موارد مضر بر قدرت باروری مرد بسیار زیاد هستند در این نوشتار فقط به موارد عملی اشاره شد که توسط خود بیماران قابل انجام هستند. به یاد داشته باشیم که بسیاری از موارد ناباروری ناشی ار موارد فوق الذکر بوده و قابل پیشگیری می باشند. انجام این اقدامات ساده اثرات شگرفی در بهبود کیفیت باروری مرد دارد.
به طور خلاصه اقدامات پیشگیری کننده از ناباروری مردان عبارتند از:
• از کشیدن سیگار و مصرف الکل خودداری کنید.
• از مصرف بیش از حد کافئین اجتناب کنید.
• اگر وزن شما زیاد است آن را کاهش دهید.
• از مواجهه با گرمای بیش از حد خودداری کنید.
• از بی حرکتی طولانی مدت اجتناب کنید.
• به موادی که در شغل خود با آن سروکار دارید توجه کنید.
• بچه دارشدن را به سن بالاتر از ۳۰ سالگی موکول نکنید.
• از استرس های خود بکاهید.

ارزیابی بالینی مردان نابارور

هنگامی زوجی نیاز به بررسی ازنظر ناباروری دارندکه حداقل ۱۲ ماه از رابطه زناشویی بدون پیشگیری آن ها گذشته باشد. تولید یک اسپرم بالغ در بدن مردطبیعی ۷۲ روز طول می کشد؛ بنابراین برای هرنوع درمان ناباروری در مرد حداقل باید ۲ وعده ۷۲ روز منتظرشد تا نتیجه درمان مشخص شود.

حدود ۸ درصد مردانی که در سن باروری هستند، به دنبال درمان مشکل ناباروری خود می باشند؛ چون در ۸۰ درصد زوج ها ظرف ۱۲ ماه از زندگی مشترک بدون پیشگیری خانم حامله خواهد شد؛ بنابراین طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی موقعی زوجی نیاز به بررسی از نظر ناباروری دارند که حداقل ۱۲ ماه از رابطه زناشویی بدون پیشگیری آن ها گذشته باشد، اگر سن خانم بیش از ۳۵ سال و سن مرد بیش از ۴۰ سال باشد این عدد به ۶ ماه تقلیل پیدا می کند. در زوج های جوان امکان حاملگی حدود ۲۰ درصد در هر ماه است. احتمال حاملگی ظرف ۶ ماه ۶۰ درصد، ظرف یکسال ۸۴ درصد و ظرف ۲ سال ۹۲ درصد می باشد. بیضه ها مسئول تولید اسپرم هستند و تولید یک اسپرم بالغ در بدن مرد طبیعی ۷۲ روز طول می کشد؛ بنابراین برای هر نوع درمان ناباروری در مرد حداقل باید ۲ وعده ۷۲ روز منتظر شد تا نتیجه درمان مشخص شود. ناباروری سبب استرس فراوان به خانواده ها شده و علاوه از آن خانواده ها متحمل هزینه سنگین می شوند؛ بنابراین باید یک مرد نابارور طوری تحت بررسی قرار گیرد که هم به تشخیص دقیق برسیم و هم این که بیمار متحمل هزینه سنگین نشود. باید تکلیف تمامی زوج های نابارور مشخص شود و بیمار نباید ار یک مطب به مطب دیگر و از یک مرکز به مرکز دیگری مراجعه نماید.
در یک مردی که برای بررسی ناباروری مراجعه کرده است، اقدامات زیر به ترتیب انجام می شوند تا هرچه زودتر به تشخیص دقیق و صحیح برسیم. اگر بیمار قابل درمان نیست باید به صراحت گفته شود تا از صرف هزینه زیاد و اقدامات تشخیصی پر عارضه اجتناب گردد.
معاینه فیزیکی و اخذ شرح حال
معاینه بیمار اطلاعات بسیار مفیدی را در اختیار پزشک قرار می دهد مثلا اگر هر دو بیضه بیمار کوچک شده و از بین رفته باشند، تقریبا هیچ کاری برای بیمار نمی توان کرد. باید دید که آیا بیمار سابقه عمل جراحی روی بیضه ها، عفونت بیضه، شیمی درمانی، پرتودرمانی، شغلی که با مواد سمی و شیمیایی سروکار دارد داشته است یا نه. هر نوع دارویی که بیمار مصرف می کند مهم است. تعدادی از داروها سبب آسیب و تحلیل رفتن بیضه ها می شوند، مثل داروهای آنابولیزان که توسط ورزشکاران استفاده می شود. اطلاعات زیر باید جمع آوری شوند:
• مدت زمانی که زوج ها قصد بچه دار شدن دارند.
• روش های جلوگیری از حاملگی که در گذشته از آن استفاده می شده است.
• حاملگی های قبلی
• درمان های قبلی
• وضعیت باروری همسر بیمار
• تاریخچه روابط زناشویی: توانائی جنسی مرد، وضعیت انزال مرد، تعداد روابط زناشویی در هفته و نوع و کیفیت آن
• تاریخچه دوران کودکی: وجود بیضه نزول نکرده، فتق، ضربه به بیضه ها، عفونت، اریون، پیچش بیضه، چگونگی تکامل بلوغ و موعد شروع آن
• تاریخچه شخصی: وجود بیماری خاص مثل دیابت، سیروز کبدی و فشارخون، سابقه عفونت های آمیزشی، سل و عفونت های ویروسی
• تاریخچه اعمال جراحی قبلی: فتق، بیضه نزول نکرده، سرطان بیضه، پیچش بیضه، هر نوع جراحی بر روی کشاله ران، کیسه بیضه، ناحیه میاندوراه، مثانه و پروستات
• سابقه مواجهه با مواد سمی: موارد زیر اثر سو بر روی بیضه ها داشته و تولید اسپرم را مختل می کنند:
o ضدآفت های گیاهی، الکل، کوکائین و ماری جوانا
o مصرف بعضی از داروها مثل: داروهای شیمی درمانی، سایمتیدین، سولفاسالازین، نیتروفورانتوئین، آلوپورینول، کلشی سین، تیازیدها، مهارکننده های گیرنده های آلفا و بتا، و فیناستراید
o حلال های عالی و فلزات سنگین مثل سرب
o استروئیدهای آنابولیک و تنباکو
o محیط هایی که دارای درجه حرارت بالا هستند مثل نانوائی، آهنگری، کوره پزخانه ها و سونا
o تشعشعات، مثل افرادی که در رادیولوژی کار می کنند.
• تاریخچه فامیلی: سابقه ناباروری در فامیل و سابقه بیماری غدد در فامیل
• وضعیت سلامت فعلی بیمار: وجود بیماری تنفسی، ترشح شیر از سینه ها، اختلالات بینائی و چاقی.
اندازه بیضه ها را باید دقیقا مشخص کرد که برای این کار از بیضه سنج (ارکیدومتر) مخصوصی استفاده می شود (شکل ۱). این بیضه سنج مثل دانه تسبیح از ۱۲ دانه تشکیل شده است که حجم این دانه ها از ۲۵-۱ میلی لیتر متغیر است و به ما کمک می کند که اندازه بیضه محاسبه شود. اندازه بیضه ها قبل از بلوغ ۳-۱ میلی لیتر، هنگام بلوغ ۱۲-۴ میلی لیتر و در بالغین ۲۵-۱۵ میلی لیتر است. باید لوله های منی را بتوان در داخل طناب بیضه لمس کرد. اگر مردی فاقد هر دو طناب بیضه باشد، مبتلا به آزواسپرمی (تعداد اسپرم صفر) خواهد بود. ۱۰ درصد افرادی که فاقد هر دو لوله منی بر (واز) هستند، فاقد مادرزادی کلیه یک طرف خواهند بود باید حین معاینه بیمار دنبال واریکوسل بود. واریکوسل عبارت از اتساع وریدهای بیضه می باشد (شکل ۲) و چون سبب افزایش درجه حرارت بیضه ها می شود؛ بنابراین منجر به آسیب به تولید اسپرم خواهد شد. واریکوسل شایع ترین علت قابل اصلاح ناباروری در مردان است که نیازمند جراحی می باشد.
آزمایش تجزیه منی
مهم ترین قدم بعدی در بررسی یک مرد نابارور، آزمایش تجزیه منی است. بیمار باید ۳ روز انزال نداشته باشد و روز چهارم آزمایش تجریه منی را انجام دهد. بیمار نیازمند حداقل دو بار آزمایش به فاصله چهار هفته می باشد و آزمایش ترجیحا بهتر است توسط کامپیوتر انجام شود نه تکنسین. در آزمایش تجزیه منی پارامترهای زیادی گزارش می شوند ولی ۳ پارامتر مهم عبارتند از: تعداد اسپرم، حرکت اسپرم و تعداد اسپرم های با شکل طبیعی. مثلا اگر مردی دارای ۱۰۰ میلیون اسپرم فاقد حرکت باشد نابارور خواهد بود. برای قضاوت در مورد این که یک مرد آزمایش تجزیه منی طبیعی دارد یا نه از تعاریف سازمان بهداشت جهانی استفاده می شود. سازمان بهداشت جهانی در سال های ۱۹۹۲، ۱۹۹۹ و ۲۰۱۰ تعاریفی را برای یک آزمایش تجزیه منی طبیعی قایل شده است. تعاریف سال ۲۰۱۰ با دو تعریف قبلی تفاوت های عمده ای دارد.
طبق معیارهای سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۰، یک آزمایش تجزیه منی طبیعی باید دارای خصوصیات زیر باشد:
• حداقل حجم آن ۵/۱ میلی لیتر باشد.
• ظرف ۶۰ دقیقه پس از انزال از حالت انعقادی خارج شود.
• pH آن مساوی یا بیش از ۲/۷ باشد.
• تعداد اسپرم ها مساوی یا بیش از ۱۵ میلیون در میلی لیتر باشد.
• تعداد کل اسپرم ها بیش از ۳۹ میلیون در یک بار انزال باشد.
• ظرف ۶۰ دقیقه پس از انزال ۴۰ درصد اسپرم ها حرکت داشته باشند.
• حداقل ۳۲ درصد اسپرم ها حرکت سریع رو به جلو داشته باشند.
• ۵۸ درصد اسپرم ها زنده باشند.
• بیش از ۴ درصد اسپرم ها طبق معیار کروگر (Kruger) شکل طبیعی داشته باشند.
• تعداد گلبول های سفید در مایع منی کمتر از یک میلیون در یک میلی لیتر باشد.
بررسی های هورمونی:
در مردی که به علت ناباروری مراجعه کرده است اگر هر یک از موارد زیر وجود داشته باشند، نیاز به بررسی هورمونی دارد:
• تعداد اسپرم ها کمتر از ۱۰ میلیون در میلی لیتر باشد.
• دارای اختلال نعوظ نیز باشد
• حجم منی کمتر از ۱ میلی لیتر باشد
• علایم و نشانه های کم کاری غدد جنسی یا سایر اختلالات هورمونی وجود داشته باشد.
حداقل بررسی های هورمونی مورد نیاز اندازه گیری LH, FSH و تستوسترون خون است. در بیمارانی که دارای سینه های بزرگ شده می باشند باید استرادیول خون نیز اندازه گیری شود. اگر لازم باشد میزان پرولاکتین سرم نیز باید اندازه گیری شود.
بررسی های ژنتیکی
ناباروری در مردان ممکن است ناشی از اختلالات ژنتیکی باشد. ۶درصد مردان نابارور دارای اختلالات کروموزومی هستند و شیوع آن با تعداد اسپرم ها رابطه معکوس دارد؛ یعنی هر قدر تعداد اسپرم ها کمتر باشد، احتمال وجود اختلال کروموزومی بیشتر است. میزان اختلالات کروموزومی در مردان مبتلا به آزواسپرمی (تعداد اسپرم صفر) تا ۱۶ درصد افزایش می یابد. در موارد زیر در مرد مبتلا به ناباروری بررسی های ژنتیکی لازم است:
• وقتی علت ناباروری مشخص نباشد و تعداد اسپرم کمتر از ۱۰ میلیون در میلی لیتر باشد.
• آزواسپرمی غیر انسدادی
• مردانی که فاقد لوله منی بر (واز) در یک طرف هستند
• مردان مبتلا به آزواسپرمی انسدادی که علت آن مشخص نیست.
• سابقه سقط مکرر در همسر
• وجود سابقه فامیلی اختلال ژنتیکی
تصویر برداری
استفاده صحیح از روش های تصویربرداری اساس تشخیص و درمان ناباروری در مردان است. یکی از مهم ترین آن ها سونوگرافی از راه مقعد از پروستات، کیسه های منی، لوله های منی بر و مجاری انزالی است. آن به ویژه در مردان مبتلا به آزواسپرمی صدق می کند. با این سونوگرافی عدم وجود مادرزادی کیسه های منی و لوله های منی بر و یا وجود انسداد در سیستم انزالی را می توان تشخیص داد.
به طور خلاصه:
• در یک مرد نابارور اگر بررسی دقیق انجام شود در ۸۰-۷۰ درصد موارد می توان علت ناباروری را مشخص کرد.
• در ۳۰-۲۰ درصد موارد علتی برای ناباروری نمی توان مشخص کرد.
• در مردان نابارور باید تکلیف بیمار را روشن ساخت و اگر وی صاحب فرزند نخواهد شد باید به وی گوشزد کرد تا از هزینه های زیادی اجتناب شود.
• توصیه می شود آزمایش تجزیه منی جز آزمایش های قبل از ازدواج گنجانده شود تا اگر مردی در آینده بچه دار نخواهد شد، مشخص گردد. آن ضمن این که از طلاق های آینده جلوگیری می کند، از تحمیل هزینه های سنگین ازدواج به خانواده ها نیز جلوگیری می کند.
• هر مردی اگر فکر می کند بنا به دلایلی در آینده مشکل بچه دار شدن خواهد داشت بهتر است قبل ازدواج خود را بررسی کند.

وب گردی سایت مداحی در سایت ها :

دانلود تقویم سال ۹۶

فال روزانه کلیک نمایید

رنگ سال ۲۰۱۷

رنگ سال ۹۶

عکس بازیگران

بیوگرافی بازیگران

عکس سریال جدید

ارسال نظر