هشدار نسبت به تکرار فاجعه آزولا در ارومیه

سلامت نیوز: ۲سال از ایجاد کارگروه ملی نجات ارومیه می‌گذرد اما احیای این دریاچه همچنان با اما و اگرهای فراوان مواجه است.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری آنلاین، در این میان، گروهی می‌خواهند تحت عنوان احیای دریاچه ارومیه فاجعه دیگری رقم بزنند. آنها می‌خواهند با ورود بذر گونه‌های گیاهی مغایر با زیست‌بوم دریاچه ارومیه با توجیه ایجاد پوشش گیاهی، همان فاجعه‌ای را تکرار کنند که با ورود «سرخس آزولا» در انزلی اتفاق افتاد.

ورود گونه‌های گیاهی مهاجم، تجربه تلخی است که در نبود نظارت و عدم‌بازخواست مسببان آن خسارات جبران‌ناپذیری به محیط‌زیست کشور وارد کرده است. نمونه بارز آن نابودی تنوع زیستی در تالاب‌های شمال کشور به‌ویژه تالاب انزلی است که به‌دلیل ورود آزولا(از خانواده eAzollacea) به این تالاب رقم خورد.

این گیاه آبزی اگرچه به‌منظور تولید علوفه برای دام و طیور و تهیه کود سبز در مزارع برنج استان گیلان در منطقه رها‌سازی‌ شد، ولی با گذشت زمانی اندک به یک معضل بزرگ و جدی برای این اکوسیستم آبی کشور تبدیل شد.اکنون این احتمال وجود دارد که با استفاده از گونه‌های وارداتی سالیکورنیا از بلژیک همان فاجعه در ارومیه تکرار شود.

    خطر بروز انواع آفات و امراض

رئیس مرکز جنگل‌های خارج از شمال سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری هم در این‌باره گفت: در انتخاب گونه‌های بومی و سازگار با زیست‌بوم ارومیه باید بسیار محتاطانه عمل کرد زیرا اگر گونه غیربومی و مغایر با زیست‌بوم ارومیه وارد کنیم قطعا آسیب جدی به اکوسیستم منطقه وارد می‌کند و این گونه خود می‌تواند به معدن آفات و امراض تبدیل شود که در نهایت باعث نابودی گونه‌های بومی منطقه می‌شود.

دکتر فریبرز غیبی با اشاره به اینکه یک گونه بومی می‌تواند به یک گونه مهاجم تبدیل شود، خاطرنشان کرد: در گذشته وقتی کهور پاکستانی (سمر) با هدف ایجاد فضای سبز و توسعه جنگل وارد زیست‌بوم‌های ایران شد پس از چندی به‌دلیل مهاجم بودن، کشت آن بسیار محدود شد و اکنون فقط در برخی مناطق برای تثبیت شن استفاده می‌شود.

غیبی تأکید کرد: هرگونه گیاه غیربومی قبل از ورود به کشور باید توسط مراکز تحقیقاتی ویژه سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور مورد بررسی قرار بگیرد تا مشخص شود که این گونه گیاهی آیا با زیست‌بوم منطقه مورد نظر سازگاری دارد؟

به گفته وی از گونه‌های غیربومی اغلب در کشاورزی استفاده می‌شود و در بخش منابع طبیعی به هیچ عنوان استفاده از گونه‌های غیربومی توصیه نمی‌شود زیرا ساختار گیاهی بومی را برهم می‌زند.

    خسارات گونه‌های غیربومی جبران‌ناپذیر است

معاون امور تالاب‌ها در دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط‌زیست در واکنش به استفاده از گونه‌های ناسازگار با زیست‌بوم ارومیه، این اقدام را بسیار خسارت‌بار عنوان می‌کند و به همشهری می‌گوید: به‌طور کلی نقل و انتقال گونه‌های غیربومی، آن اندازه خطرناک است که کنوانسیون بین‌المللی منع نقل و انتقال گونه‌ها (سایتیس) با هدف جلوگیری از اقدامات مخربی از این دست تشکیل شده است. آنطور که دکتر مسعود باقرزاده کریمی می‌گوید، نقل و انتقال گونه‌های گیاهی و جانوری به لحاظ ژنتیک و آفات همراه، باید تحت ضوابطی خاص بررسی شود. برای نمونه ۲۰سال پیش جهاد سازندگی وقت با هدف بیابانزدایی در برخی مناطق از گونه آرتیپلکس استفاده کرد اما از آنجایی که ریشه آرتیپلکس برای جوندگان بسیار خوش‌خوراک بود، جمعیت جوندگان در منطقه به اندازه‌ای شد که سایر گونه‌های گیاهی را به‌شدت تهدید می‌کرد، در نتیجه برای مقابله با جوندگان از سم استفاده شد اما این کار باعث تلف شدن عقاب‌ها شد و به چرخه محیط‌زیست آسیب زد. به گفته وی، استفاده از کهور پاکستانی در جنوب کشور هم تمام گونه‌های همزیست این گونه را نابود کرد. براین اساس برای احیای پوشش گیاهی در ارومیه که یک منطقه حساس زیستی است و تالاب‌ها و گونه‌های جانوری و گیاهی با ارزشی دارد نباید از گونه غیربومی استفاده کنیم.

همچنین شاید مطالب زیر مورد پسندتان باشد...

افزودن یک دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *